Mất bao lâu để khám phá ra điểm mạnh của mình?

Bạn có thể hình thành một giả thuyết sơ bộ chỉ trong một cuối tuần nhờ tự soi chiếu và phản hồi, nhưng để xác nhận một điểm mạnh thường cần từ vài tuần đến vài tháng để quan sát và chạy các thử nghiệm nhỏ ngoài đời thực.

Một bài quiz tính cách hay điểm mạnh có cho tôi biết chính xác mình giỏi gì không?

Không hẳn. Quiz cho bạn ngôn từ hữu ích và những giả thuyết ban đầu, nhưng chúng giá trị nhất khi bạn xem kết quả là gợi ý để suy ngẫm rồi kiểm chứng bằng trải nghiệm và phản hồi thực tế.

Nếu tôi cảm thấy mình không có điểm mạnh nào thì sao?

Ai cũng có những khuôn mẫu mình làm tự nhiên và làm tốt; chúng thường có vẻ vô hình vì quá dễ dàng. Hãy hỏi vài người hiểu bạn xem họ thấy bạn giỏi nhất khi nào, rồi tìm những chủ đề lặp đi lặp lại.

Tôi nên tập trung vào điểm mạnh hay sửa điểm yếu?

Hãy ưu tiên phát triển điểm mạnh, vì như vậy mang lại lợi ích lớn nhất, nhưng cũng cần kiểm soát những điểm yếu đang cản trở điểm mạnh của bạn. Hiếm khi bạn cần biến mọi điểm yếu thành điểm mạnh.

Giỏi một việc có đồng nghĩa với việc đó là điểm mạnh không?

Không. Bạn có thể làm tốt những việc khiến mình kiệt sức. Một điểm mạnh thực sự kết hợp kỹ năng với năng lượng, nghĩa là nó cho ra kết quả tốt và để lại cho bạn cảm giác hứng khởi thay vì cạn sức.

Cách khám phá điểm mạnh và tài năng của bạn

Để khám phá điểm mạnh và tài năng của mình, hãy thu thập bằng chứng từ ba nguồn: tự soi chiếu một cách trung thực về những gì tiếp thêm năng lượng cho bạn, phản hồi từ những người đã từng thấy bạn làm việc, và các thử nghiệm nhỏ ngoài đời thực để kiểm tra năng lực của bạn. Một điểm mạnh thường biểu hiện ở chỗ làm việc đó thấy tự nhiên, cho ra kết quả tốt và để lại cho bạn nhiều năng lượng hơn là kiệt sức. Không có một bài quiz hay một khoảnh khắc nào tiết lộ hết cả; bạn dựng nên bức tranh dần dần bằng cách để ý.

Điểm mạnh, tài năng và kỹ năng khác nhau thế nào

Những từ này hay bị dùng lẫn lộn, nên cần định nghĩa rõ ràng:

Tài năng là một khuôn mẫu tự nhiên trong cách nghĩ, cảm hoặc hành xử mà bạn làm khá dễ dàng, thường có từ trước khi được đào tạo.
Kỹ năng là năng lực học được, xây dựng nhờ luyện tập và hướng dẫn.
Điểm mạnh là kết quả của việc vận dụng một tài năng, trau dồi nó bằng kỹ năng và kiến thức, rồi sử dụng nó tốt một cách nhất quán.

Bạn không bị giới hạn ở những tài năng bẩm sinh. Hầu hết các điểm mạnh có giá trị đều là tài năng được phát triển có chủ đích. Đó là tin tốt: khám phá chỉ là bước đầu, và sự phát triển sẽ đến sau.

Bước 1: Để ý đến năng lượng, chứ không chỉ kết quả

Giỏi một việc không đồng nghĩa với việc đó là điểm mạnh. Nhiều người làm tốt những việc âm thầm rút cạn sức họ. Một tín hiệu đáng tin hơn là năng lượng. Trong một đến hai tuần, hãy giữ một nhật ký đơn giản và ghi lại khi nào bạn thấy tập trung, đắm chìm và hài lòng, so với khi nào thấy mệt và chống đối.

Hãy tự hỏi:

Hoạt động nào khiến thời gian trôi vèo?
Tôi mong chờ điều gì trong tuần của mình?
Tôi xung phong nhận những việc nào mà không ai yêu cầu?
Tôi làm gì trong thời gian rảnh mà không ai bắt buộc?

Bước 2: Nhìn lại quá khứ để tìm bằng chứng

Quá khứ của bạn chứa sẵn dữ liệu. Hãy viết ra năm đến mười khoảnh khắc bạn thật sự thấy tự hào hoặc làm việc hiệu quả, dù lớn hay nhỏ. Với mỗi khoảnh khắc, hãy hỏi mình đã dùng năng lực cụ thể nào: giải quyết một vấn đề, sắp xếp một mớ hỗn độn, trấn an một người, giải thích một ý tưởng, nhận ra một quy luật, hay xây dựng một thứ gì đó.

Các chủ đề thường lặp lại. Nếu “giúp ai đó hiểu một điều rắc rối” xuất hiện ba lần ở trường học, công việc và sở thích, thì đó là một tài năng đáng được gọi tên.

Bước 3: Hỏi những người hiểu bạn

Chúng ta thường không nhìn thấy điểm mạnh của chính mình, chính vì chúng đến quá dễ dàng. Người khác lại thấy rất rõ. Hãy hỏi ba đến năm người ở những phần khác nhau trong cuộc sống của bạn một câu đơn giản: “Bạn thấy tôi giỏi nhất khi nào, và lúc đó tôi đang làm gì?”

Hãy tìm những điểm trùng nhau trong câu trả lời. Khi nhiều người, độc lập với nhau, cùng nhắc đến một phẩm chất, hãy xem đó là bằng chứng mạnh chứ không phải lời khen xã giao.

Bước 4: Kiểm chứng bằng các thử nghiệm nhỏ

Tự soi chiếu chỉ cho bạn một hướng; thử nghiệm mới xác nhận hướng đó. Thay vì đảo lộn cả cuộc sống, hãy chạy những bài thử chi phí thấp:

Nhận một dự án nhỏ cần dùng đến điểm mạnh bạn đang nghi ngờ.
Xung phong nhận một việc bạn tò mò.
Học một khóa ngắn trong lĩnh vực cứ kéo sự chú ý của bạn.
Hướng dẫn hoặc giúp ai đó trong lĩnh vực ấy và để ý cảm giác của mình.

Hãy chú ý ba kết quả: Việc đó có tự nhiên không? Kết quả có đạt một chuẩn mực thực sự không? Mọi người có phản ứng tích cực không? Một điểm mạnh thật sự thường đạt điểm tốt ở cả ba.

Bước 5: Dùng các công cụ có cấu trúc một cách cẩn trọng

Các bài đánh giá và quiz có thể đẩy nhanh quá trình khám phá bằng cách cho bạn từ ngữ để gọi tên và một giả thuyết ban đầu. Hãy xem kết quả của chúng là gợi ý để suy ngẫm, không phải phán quyết. Một bài quiz đối chiếu trực giác của bạn với những hướng đi khả dĩ hữu ích nhất khi nó biến sự quan tâm mơ hồ thành một mục tiêu cụ thể mà sau đó bạn có thể thử ngoài đời thực. Nếu bạn muốn một điểm xuất phát, bài quiz sàng lọc của learnflat sẽ chỉ ra bạn có thể phù hợp nhất với việc trở thành ai, rồi biến điều đó thành một lộ trình học được cá nhân hóa.

Những sai lầm thường gặp cần tránh

Nhầm lời khen với đam mê. Được khen vì một việc bạn không thích thì không phải là điểm mạnh đáng theo đuổi.
Chờ đến khi chắc chắn. Tài năng bộc lộ qua hành động, chứ không qua phân tích vô tận.
So sánh với người khác. Điểm mạnh của bạn là điều mạnh đối với bạn và hữu ích cho người khác, chứ không phải việc bạn có giỏi nhất thế giới hay không.
Phớt lờ những điểm yếu đang cản trở bạn. Bạn không cần sửa mọi điểm yếu, nhưng hãy kiểm soát những điểm yếu làm suy yếu điểm mạnh của mình.

Biến điểm mạnh đã khám phá thành kỹ năng thực sự

Khám phá chỉ là khởi đầu. Khi đã có một điểm mạnh đáng tin, hãy đầu tư cho nó một cách có chủ đích. Đặt mục tiêu cụ thể, tìm một chương trình học có cấu trúc, luyện tập cùng phản hồi và áp dụng vào tình huống thật. Chính sự phát triển có chủ đích mới biến một tài năng thô thành một điểm mạnh đáng tin cậy, có giá trị trên thị trường.

Hãy thẳng thắn về những gì quá trình này làm được và không làm được. Xác định điểm mạnh mang lại sự rõ ràng, phương hướng và những quyết định tốt hơn. Nó không đảm bảo một công việc, một mức thu nhập hay một kết quả cụ thể nào. Điều nó làm được một cách chắc chắn là giúp bạn dành nhiều thời gian hơn cho công việc hợp với mình và bớt phải gồng chống lại chính bản chất của mình.

Một thói quen đơn giản mỗi tuần

Khám phá là việc không bao giờ dừng. Mỗi tuần một lần, hãy dành mười phút trả lời hai câu hỏi: Tuần này tôi đã làm gì khiến mình thêm năng lượng? và Người khác đã cảm ơn tôi vì điều gì? Sau vài tháng, quy luật sẽ khó mà bỏ qua, và điểm mạnh của bạn không còn là phỏng đoán nữa mà trở thành thứ bạn có thể gọi tên, phát triển và tin cậy.